Η μετάβαση από το πανεπιστήμιο στην εργασία είναι μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές στη ζωή ενός νέου ανθρώπου. Συχνά συνοδεύεται από άγχος, αμφιβολίες και την αίσθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά με εμένα».
Μέχρι τότε, η ζωή είχε συγκεκριμένους σταθμούς: εξεταστικές, εξάμηνα, πτυχίο. Υπήρχε ένας σαφής στόχος και μια σχετική ευελιξία στον χρόνο. Ξαφνικά, ο νέος άνθρωπος καλείται να ξυπνά κάθε πρωί, να είναι λειτουργικός ανεξάρτητα από τη διάθεσή του, να αναλαμβάνει ευθύνες, να συνεργάζεται με ανθρώπους, να διαχειρίζεται την κριτική και να επαναλαμβάνει αυτή τη διαδικασία σχεδόν κάθε μέρα. Για πολλούς, δεν είναι η δουλειά που κουράζει περισσότερο. Είναι η συνειδητοποίηση ότι η ζωή απέκτησε έναν διαφορετικό ρυθμό. Ίσως πιο απαιτητικός, σίγουρα πιο σταθερός και περισσότερο βασισμένος στη συνέπεια της καθημερινότητας. Εκεί που κάποτε υπήρχαν διαλείμματα, εξεταστικές και καλοκαίρια που έμοιαζαν ατελείωτα, τώρα υπάρχει μια καθημερινότητα που συνεχίζεται σχεδόν με τον ίδιο τρόπο εβδομάδα μετά την εβδομάδα.
Η μετάβαση αυτή αφορά και τον τρόπο που αρχίζουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας. Ο άνθρωπος καλείται να αφήσει πίσω του μια ταυτότητα που γνώριζε καλά - εκείνη του φοιτητή, χωρίς να έχει ακόμη χτίσει την ταυτότητα του επαγγελματία. Και κάθε φορά που η παλιά ταυτότητα χάνεται πριν σταθεροποιηθεί η καινούργια, γεννιέται ανασφάλεια. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί νέοι σκέφτονται πως βρίσκονται στη λάθος δουλειά, ενώ στην πραγματικότητα προσπαθούν ακόμη να προσαρμοστούν σε μια νέα φάση της ζωής τους. Δεν τους λείπει μόνο το πανεπιστήμιο. Τους λείπει μια εποχή με λιγότερες ευθύνες, περισσότερη αυθορμησία και την αίσθηση ότι η ζωή βρίσκεται ακόμη σε αναμονή. Κάθε μεγάλη αλλαγή στη ζωή συνοδεύεται από έναν μικρό αποχαιρετισμό. Δεν αφήνουμε πίσω μόνο μια περίοδο της ζωής μας, αλλά και μια εκδοχή του εαυτού μας που μας ήταν οικεία. Αυτό είναι μέρος της εξέλιξης και όχι ένδειξη ότι κάτι πάει λάθος.
Ίσως, λοιπόν, το ζητούμενο να μην είναι να προσαρμοστούμε αμέσως στον νέο ρυθμό, αλλά να δώσουμε χρόνο στον εαυτό μας να τον γνωρίσει. Χωρίς την απαίτηση να είναι τέλειος, χωρίς την πεποίθηση ότι πρέπει να τα καταφέρει όλα από την πρώτη ημέρα. Η ωριμότητα δεν χτίζεται μέσα από την απουσία δυσκολιών, αλλά μέσα από τη σταδιακή εξοικείωση με αυτές. Η ενηλικίωση δεν είναι μια στιγμή. Είναι μια διαδικασία. Δεν ξεκινά όταν βρίσκουμε την πρώτη μας δουλειά, αλλά όταν μαθαίνουμε να ζούμε με τις ευθύνες, τις αλλαγές και τις απαιτήσεις της νέας πραγματικότητας. Η ζωή δεν θα μας ζητά μόνο να πετυχαίνουμε στόχους. Θα μας ζητά καθημερινά να διαχειριζόμαστε την ευθύνη, να αντέχουμε την επανάληψη και, ταυτόχρονα, να μη χάνουμε την επαφή με τον εαυτό μας. Γιατί τελικά η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να μάθεις ένα επάγγελμα. Είναι να μάθεις να ζεις μέσα στη νέα σου πραγματικότητα, χωρίς να πάψεις να νιώθεις ζωντανός.
Ευάγγελος Ορφανίδης
Κλινικός Ψυχολόγος